Finansal Zaman Yolculuğunun Matematiği: 3 Kuruşa Ereğli Olur mu?

Geriye Dönük Düzeltmeler ve Parasal Yanılsama (Money Illusion) Üzerine Kapsamlı Bir İnceleme

Özet

Finansal piyasalarda veri okuryazarlığı, yalnızca güncel rakamları takip etmek değil, aynı zamanda bu rakamların tarihsel süreç içerisinde geçirdiği yapısal dönüşümleri de kavrayabilmek demektir. Özellikle Türkiye gibi yüksek enflasyon geçmişine, para biriminden sıfır atılması (paradigma değişimi) gibi radikal ekonomik reformlara ve yüksek temettü verimliliği kültürüne sahip piyasalarda, uzun vadeli grafiklerin analizi ciddi bir uzmanlık gerektirir. Son dönemde sosyal medya platformlarında ve yatırımcı forumlarında sıkça rastlanan, “Ereğli Demir Çelik (EREGL) hissesinin 2003 yılında 0,03 TL (3 kuruş) fiyattan işlem gördüğü” yönündeki iddialar, finansal literatürde “Money Illusion” (Parasal Yanılsama) olarak adlandırılan bilişsel bir sapmanın ve teknik analiz yazılımlarının kullandığı “Back Adjustment” (Geriye Dönük Düzeltme) algoritmalarının yanlış yorumlanmasının tipik bir örneğidir.

Bu rapor, teknikpiyasa.com.tr okurları için özel olarak hazırlanmış olup, söz konusu 0,03 TL efsanesini tüm boyutlarıyla incelemektedir. Raporumuzda, 2003 yılındaki makroekonomik koşullar, o dönemin “Eski Türk Lirası” (ETL) bazlı işlem fiyatları, 2005 yılında gerçekleşen paradan altı sıfır atılması operasyonu ve Ereğli Demir Çelik’in son 20 yılda gerçekleştirdiği devasa bedelsiz sermaye artırımları ile temettü ödemelerinin hisse fiyatı üzerindeki matematiksel etkileri atomlarına ayrılarak analiz edilmiştir. Çalışmamız, yatırımcıların 0,03 TL seviyesini bir “piyasa fiyatı” olarak değil, “düzeltilmiş maliyet tabanı” olarak okumaları gerektiğini kanıtlamakta; nominal fiyat ile reel getiri arasındaki farkı netleştirmektedir. Bu derinlemesine analiz, yatırımcıların geçmiş verileri bugünün merceğiyle okurken düştükleri “Anakronizm” hatasını gidermeyi ve finansal tarih okumalarında doğru bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır.

Bölüm I: Finansal Algı ve Gerçeklik Arasındaki Uçurum

1.1. Yatırımcı Psikolojisinde “Money Illusion” (Parasal Yanılsama)

Yatırımcı davranışlarını inceleyen davranışsal finans disiplini, bireylerin ekonomik kararlar alırken paranın “reel” (satın alma gücü) değerinden ziyade “nominal” (üzerinde yazan rakamsal) değerine odaklandıklarını ortaya koymaktadır. Irving Fisher tarafından literatüre kazandırılan “Money Illusion” kavramı, özellikle enflasyonist ortamlarda veya para birimi reformlarının yaşandığı ülkelerde yatırımcıların geçmişe dönük analizlerinde ciddi hatalar yapmasına neden olur.

Türkiye özelinde bu yanılsama, Borsa İstanbul’un (BIST) uzun vadeli grafiklerine bakıldığında, iki temel faktörün birleşimiyle daha karmaşık bir hal alır:

Yüksek Enflasyon ve Para Reformu: 2000’li yılların başında milyonlarla ifade edilen fiyatların, 2005 reformuyla Yeni Türk Lirası’na (YTL) ve ardından tekrar TL’ye dönmesi.
Teknik Düzeltme Algoritmaları: Hisse senedi grafik sağlayıcılarının (TradingView, Bloomberg, Matriks vb.), hisse bölünmeleri ve temettü ödemelerini grafiğe yansıtırken geçmiş fiyatları bugünkü sermaye yapısına göre “iskonto etmesi”.

Sosyal medyada dolaşan ve kullanıcı sorgusuna konu olan tartışma, bu yanılsamanın kristalize olmuş halidir. Bir yatırımcı, EREGL grafiğini açtığında 2003 yılı için “0,03” rakamını görür. Bu rakam, bugünün para birimiyle “3 kuruş” demektir. Yatırımcı, beyninde otomatik olarak şu senaryoyu kurar: “Eğer 2003 yılında cebimdeki 1.000 TL ile bu hisseyi alsaydım, tanesi 3 kuruştan 33.333 lot hissem olacaktı.” Oysa bu senaryo, tarihsel gerçeklikle tamamen kopuktur. Çünkü 2003 yılında ne “3 kuruş” diye bir işlem fiyatı vardı, ne de o parayla o kadar lot alınabilirdi. Bu durum, finansal bir “Zaman Yolculuğu Paradoksu”dur.

1.2. Efsanenin Anatomisi: “3 Kuruş” Yanılgısı Nereden Doğuyor?

Bu yanılgının kökeninde, modern teknik analiz platformlarının verileri sunma biçimi yatmaktadır. Bu platformlar, yatırımcılara “kesintisiz” bir analiz imkanı sunmak için verileri Adjusted Close (Düzeltilmiş Kapanış) yöntemiyle sunarlar.

Ham Veri (Unadjusted): O gün tahtada gerçekleşen, alıcı ve satıcının el sıkıştığı gerçek fiyattır.
Düzeltilmiş Veri (Adjusted): Şirketin bugünkü sermaye yapısı ve bugüne kadar dağıttığı karlar (temettüler) hesaba katılarak, geçmişin bugüne uyarlandığı teorik fiyattır.

Kullanıcının iddiasına konu olan 0,03 TL, bir “Fiyat” değil, bir “Endeks Değeri” veya “Maliyet İndirgenmiş Değer”dir. 2003 yılında EREGL tahtasında işlem yapan bir broker, asla 0,03 TL (o dönemin parasıyla 30.000 TL) gibi bir fiyat görmemiştir. Gördüğü fiyatlar milyonlarca lirayla ifade ediliyordu. Ancak grafik, aradan geçen 22 yılda hissenin defalarca bölünmesini (bedelsiz sermaye artırımı) ve yatırımcısına nakit ödemesini (temettü) hesaba katarak, o günkü fiyatı bugünkü hisse adedine bölmektedir.

Bölüm II: 2003 Yılı Türkiye Ekonomisi ve Borsa Gerçekliği

Efsaneyi çürütmek için öncelikle 2003 yılına giderek, o günün piyasa koşullarını ve paranın değerini yeniden inşa etmemiz gerekmektedir.

2.1. Milyonların Dünyası: Eski Türk Lirası (ETL) Dönemi

2003 yılı, Türkiye ekonomisinin 2001 krizinin etkilerini sarmaya çalıştığı, enflasyonla mücadelenin sürdüğü ve para biriminde bol sıfırların olduğu bir dönemdir. O yıllarda “Milyoner” olmak bir zenginlik göstergesi değil, sıradan bir maaşlı çalışanın aylık gelirini ifade ediyordu.

Para Birimi: Türk Lirası (Henüz YTL’ye geçilmemişti).
En Küçük Banknot/Madeni Para: 50.000 TL, 100.000 TL gibi rakamlar bozuk para hükmündeydi.
Ekmek Fiyatı: Yaklaşık 200.000 – 250.000 TL.
Dolar Kuru: 2003 yılı ortalamasında 1 ABD Doları yaklaşık 1.400.000 TL – 1.500.000 TL bandında seyrediyordu.

Bu bağlamda “3 Kuruş” (0,03 YTL) kavramını 2003’e tercüme edersek, bu 30.000 TL (Eski Lira) yapar. 2003 yılında 30.000 TL ile bir sakız bile almak zorken, Türkiye’nin dev sanayi kuruluşu Erdemir’in bir hissesinin bu fiyattan satıldığını düşünmek, ekonomik gerçeklerle bağdaşmaz.

2.2. Arşivlerin Dili: EREGL 2003 Tahta Fiyatları

Borsa İstanbul (o zamanki adıyla İMKB – İstanbul Menkul Kıymetler Borsası) arşivlerine ve o dönemin bültenlerine baktığımızda gerçek işlem fiyatlarını net bir şekilde görebiliriz.

Tablo 1: EREGL Hisse Senedi 2003 Yılı Örnek İşlem Fiyatları (Orijinal Kayıtlardan)

Tarih	İşlem Fiyatı (Eski TL)	Yeni TL (YTL) Karşılığı	Dolar Bazlı Fiyat ($)
02 Nisan 2003	1.076.000 TL	1,08 TL	~$0.65
11 Aralık 2003	1.250.000 – 1.500.000 TL Bandı	1,25 – 1,50 TL	~$0.90 – $1.00
Yıl Ortalaması	~1.300.000 TL	1,30 TL	~$0.85

Veriler açıkça göstermektedir ki, EREGL hisseleri 2003 yılında nominal olarak 1,00 TL ile 1,50 TL (bugünkü para birimiyle) arasında işlem görmekteydi.

İddia Edilen Fiyat: 0,03 TL
Gerçekleşen Fiyat: 1,50 TL
Sapma Oranı: 50 Kat (veya %5000).

Bu 50 katlık fark, hissenin o günden bugüne “değerinin düşmesi” değil, aksine hisse senedi sayısının “bedelsiz sermaye artırımlarıyla” çoğalması ve “temettülerle” yatırımcıya nakit iadesi yapılması sonucunda oluşan matematiksel bir düzeltmedir.

2.3. Alım Gücü Karşılaştırması (Zaman Yolcusu Senaryosu)

Sosyal medyadaki tartışmada geçen “8.000.000 TL ile ev alma” örneğini ele alalım.

2003’te 8 Milyon TL: O dönemde 8.000.000 TL (Eski Para) ile sadece birkaç ekmek alınabilirdi. Muhtemelen kullanıcı “8 Milyar TL” veya “80 Milyar TL” demek istemiş olabilir. Ya da bugünkü 8 Milyon TL’nin alım gücünden bahsediyor olabilir.
Eğer 2003’te 1.000 YTL (1 Milyar Eski TL) yatırım yapsaydınız:
- Yanlış Hesap (Money Illusion): 1.000 / 0,03 = 33.333 Lot hisse alırdım.
- Doğru Hesap (Reel Gerçeklik): 1.000 / 1,50 = 666 Lot hisse alırdınız.

Bugün portföyünüzde 33.333 lot değil, o 666 lotun bölünmelerle çoğalmış hali bulunacaktı. Ve şaşırtıcı bir şekilde, matematiksel düzeltme tam da bunu sağlar: O günkü 666 lot, bugünkü on binlerce lota eşdeğerdir. Grafik, bugünkü lot sayısını geçmişe yansıtır.

Bölüm III: Düzeltilmiş Fiyat (Back Adjustment) Mekanizması ve Matematiği

Teknik analizde “Düzeltilmiş Fiyat”, hisse senedinin tarihsel getirisini, kurumsal aksiyonlardan (bölünme ve temettü) arındırarak “Toplam Getiri” (Total Return) bazında gösterme sanatıdır. Bu, bir “fiyat” grafiği değil, bir “performans” grafiğidir.

3.1. Hisse Bölünmelerinin (Bedelsiz Sermaye Artırımı) Grafiğe Etkisi

Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin iç kaynaklarını kullanarak sermayesini artırması ve karşılığında ortaklarına bedelsiz hisse dağıtmasıdır. Bu işlemde şirketin piyasa değeri değişmez, ancak hisse fiyatı düşer ve hisse adedi artar.

Matematiksel Formül:

P_yeni = P_eski / 1 + Bedelsiz Oranı

Grafik Düzeltme Mantığı:

Bir şirket %100 bedelsiz verdiğinde, fiyat yarıya iner (örneğin 20 TL’den 10 TL’ye). Grafik sağlayıcılar, grafikte “gap” (boşluk) oluşmaması ve teknik indikatörlerin (RSI, MACD) bozulmaması için, bölünme tarihinden önceki tüm fiyatları da 2’ye bölerler.

Örnek:

Dün: Fiyat 20 TL.
Bugün: %100 Bedelsiz gerçekleşti, Fiyat 10 TL.
Grafik: Dünkü barı 20 TL olarak göstermez, onu da 10 TL’ye indirir (Back Adjust). Böylece fiyat hiç düşmemiş, hep 10 TL bandındaymış gibi görünür.

Eğer bir şirket 20 yıl boyunca sürekli bölünürse, geriye dönük fiyatlar her seferinde bölünerek küçülür. 10 defa %100 bölünen bir hissenin başlangıç fiyatı, grafikte 2¹⁰ = 1024 kat küçültülmüş olarak görünür.

3.2. Temettülerin (Kar Payı) “Eritme” Etkisi

Temettü, şirketin kasasından nakit çıkışıdır. Temettü dağıtılan gün, hisse fiyatı brüt temettü tutarı kadar düşer.

Fiyat: 10 TL
Temettü: 1 TL (%10 Verim)
Ertesi Gün Teorik Açılış: 9 TL

Grafik Düzeltme Mantığı (Temettü):

Çoğu profesyonel veri terminali (TradingView, Bloomberg) varsayılan olarak “Temettü Düzeltilmiş” (Dividend Adjusted) grafikleri gösterir. Mantık şudur: “Hisse fiyatı 10 TL’den 9 TL’ye düştü ama yatırımcı 1 TL nakit aldı. Yatırımcının serveti azalmadı. O zaman grafikteki 1 TL’lik düşüşü yok edelim.”

Bunu yapmak için, geçmişteki tüm fiyatlardan temettü oransal olarak düşülür.

Formül:

P_{düzeltilmiş}(t) = P(t) x ( 1 – (Temettü \ Kapanış Fiyatı) )

Ereğli Demir Çelik gibi “Temettü Aristokratı” sayılan ve her yıl temettü veren bir şirkette, bu işlem 20 yıl boyunca tekrarlandığında geçmiş fiyatlar dramatik şekilde “erir”. Her yıl fiyatta yapılacak bir düzeltme, 20 yılda kümülatif olarak başlangıç fiyatının büyük kısmını siler.

3.3. EREGL Özelinde Kümülatif Etki Hesabı

EREGL’nin 2003’teki 1,50 TL’lik fiyatının nasıl 0,03 TL’ye indiğini adım adım simüle edelim. (Rakamlar yaklaşık çarpan etkilerini göstermektedir).

Başlangıç (2003): 1,50 TL (Nominal Gerçek Fiyat)
2004 Bedelsiz (Devasa): Enflasyon düzeltmesi kaynaklı devasa sermaye artırımı. Hisse sayısı katlandı. Çarpan etkisi: Fiyatı ~10’a böl. -> 0,15 TL.
2005-2013 Bedelsizleri: %73, %36, %39, %34, %43, %13 gibi seri artırımlar.
- Toplam Bileşik Seyreltme Etkisi: Yaklaşık 5-6 Kat daha küçülme.
- Ara Tutar: ~0,03 – 0,05 TL seviyelerine iniş.
2024 Bedelsizi: %100 Bedelsiz.
- Etki: Tüm geçmişi tekrar 2’ye böl.
Temettülerin Aşındırması: 20 yıl boyunca dağıtılan yüksek temettülerin (Örn: 2019’da %15 verim) geçmiş fiyatlardan düşülmesi.

Bu “Matematiksel Pres” sonucunda, 1,50 TL olan gerçek fiyat, grafikte 0,03 TL (hatta bazı veri sağlayıcılarda daha da düşük) olarak kalır. Bu 0,03 TL, “Hisse o zaman bu fiyattı” demek değil, “Bugün elinde 1 lot olan kişinin, tüm bölünmeler ve temettüler tersine işletildiğinde 2003 yılındaki maliyetinin bugünkü lot başına düşen iz düşümü” demektir.

Bölüm IV: Ereğli Demir Çelik’in Kurumsal Aksiyon Tarihçesi ve Etkileri

Efsaneyi tamamen yıkmak için EREGL’nin sermaye hareketlerini detaylı bir tablo ile sunmak gereklidir. Bu tablo, “hisse neden çoğaldı ve fiyat neden düzeltildi” sorusunun cevabıdır.

Tablo 2: EREGL Bedelsiz Sermaye Artırımı ve Temettü Kilometre Taşları (Özet)

Yıl	İşlem Türü	Oran / Miktar	Grafiğe Etkisi (Back Adjustment)
2024	Bedelsiz	%100,00	Geçmiş veriler 2’ye bölündü.
2023	Temettü Yok	–	Fiyat değişmedi.
2022	Temettü	Yüksek Verim (~%12)	Geçmiş fiyatlar ~%12 aşağı çekildi.
2021	Temettü	Yüksek Verim (~%12)	Geçmiş fiyatlar ~%12 aşağı çekildi.
2019	Temettü	Çok Yüksek (~%15,5)	Geçmiş fiyatlar ciddi oranda düşürüldü.
2013	Bedelsiz	%13,27	Geçmiş veriler 1,13’e bölündü.
2012	Bedelsiz	%43,72	Geçmiş veriler 1,43’e bölündü.
2011	Bedelsiz	~%34	Geçmiş veriler 1,34’e bölündü.
2009	Bedelsiz	~%39	Geçmiş veriler 1,39’a bölündü.
2008	Bedelsiz	~%36	Geçmiş veriler 1,36’ya bölündü.
2004	Enflasyon Düzeltmesi	Çok Yüksek Oran	Geçmiş verilerde radikal düşüş.

Not: Veriler, şirket kaynakları ve KAP bildirimlerinden derlenmiş özet değerlerdir. Özellikle 2004 yılındaki enflasyon muhasebesi geçişi, sermaye kalemlerinde nominal olarak devasa artışlara (trilyonlardan katrilyonlara gibi görünen ama aslında muhasebeleşen) neden olmuştur.

Bu tabloyu inceleyen bir yatırımcı şunu görmelidir: Hissenin grafiğindeki 2003 barı, üzerinden silindir gibi geçen 8-9 adet bedelsiz artırım ve 20 adet temettü ödemesi sonrasında bugünkü “cüce” haline (0,03) gelmiştir.

Bölüm V: Teknik Analiz ve Göstergeler İçin Kritik Uyarılar

Teknik analiz yapanlar için bu düzeltilmiş verilerin anlamı hayati önem taşır. teknikpiyasa.com.tr okurları için şu uyarılar elzemdir:

5.1. İndikatörler Düzgün Çalışır mı?

Evet, RSI, MACD, Hareketli Ortalamalar (MA) gibi indikatörler düzeltilmiş grafiklerde doğru çalışır. Çünkü bu indikatörler “oransal” değişimlere bakar. Hissenin 100 TL’den 110 TL’ye çıkması (%10 artış) ile, düzeltilmiş grafikte 1 TL’den 1,10 TL’ye çıkması (%10 artış) indikatör açısından aynıdır.

5.2. Destek ve Direnç Seviyeleri (Tarihsel Hafıza)

Burada büyük bir tuzak vardır. Yatırımcılar bazen “2003 yılındaki 0,05 TL direncini kırdı” gibi cümleler kurarlar. Bu yanlıştır. Çünkü 2003 yılında “0,05 TL” diye bir seviye yoktu. O seviye, o günkü yatırımcıların psikolojik direnç noktası değildi. O günkü direnç belki “1.500.000 TL” seviyesiydi.

Ders: Düzeltilmiş grafiklerdeki çok eski (10+ yıl) destek/direnç seviyeleri, nominal fiyat hafızasını temsil etmez. Sadece matematiksel trendin devamını gösterir.

5.3. Fibonacci Seviyeleri

Uzun vadeli Fibonacci Retracement (Geri Çekilme) seviyeleri, düzeltilmiş grafiklerde kullanılabilir ancak “dip” noktasının (0,03 TL) yapay bir matematiksel nokta olduğu unutulmamalıdır. Bu dip, piyasa tarafından belirlenen bir “en düşük değer” değil, formülün ürettiği bir “kalıntı”dır.

Bölüm VI: Servet İnşası ve “Bileşik Getiri” Gerçeği

0,03 TL efsanesi yanlış olsa da, EREGL yatırımcısının zenginleştiği gerçeği doğrudur. Ancak bu zenginleşme, fiyatın 0,03’ten 50’ye gitmesiyle değil, Lot Sayısının Artması ve Temettülerin Yeniden Yatırılması ile olmuştur.

6.1. Hissenin Bölünerek Çoğalması (Mitoz Bölünme Etkisi)

Eğer 2003 yılında 1.000 Lot EREGL almış olsaydınız (Maliyet: ~1.500 YTL), hiçbir şey yapmasanız bile bedelsiz artırımlarla bugün elinizdeki lot sayısı on binlerce adede ulaşacaktı.

2003: 1.000 Lot
2024: ~150.000+ Lot (Yaklaşık kümülatif çarpan tahmini).

Fiyat 50 TL olduğunda, servetiniz: 150.000 x 50 = 7.500.000 TL.

İşte servet etkisi budur. Hisse fiyatı 1,5 TL’den 50 TL’ye (33 kat) gitmiş gibi görünse de, portföy değeri lot artışıyla 5000 kat artmıştır. 0,03 TL’lik grafik fiyatı, bu “lot artışını” fiyata gömerek (fiyatı düşürerek) göstermeye çalışır.

6.2. Temettü ile Büyüme

Buna bir de her yıl alınan nakit temettüleri ve o temettülerle tekrar hisse alındığını (Bileşik Getiri) eklerseniz, EREGL’nin neden “Temettü Emekliliği” için efsaneleştiğini anlarsınız.

Bölüm VII: Karşılaştırmalı Analiz – Dünyadan Örnekler

Bu durum sadece EREGL’ye özgü değildir. Yüksek temettü ödeyen ve sık bölünen tüm global hisselerde aynı “Money Illusion” grafikleri oluşur.

Apple (AAPL): 1980 Halka arz fiyatı 22,00 $’dır. Ancak bugün grafiği açarsanız 1980 yılı için 0,10 $ gibi bir rakam görürsünüz.³ Apple 22 dolardan 10 cente düşmemiştir; defalarca (7’ye 1, 4’e 1) bölünmüştür. 0,10 dolar, bugünkü bir hissenin o zamanki maliyet karşılığıdır.
Ford Otosan (FROTO): Türkiye’nin diğer temettü devi. Onun da grafiği geçmişe doğru “kuruşlara” iner.
Bitcoin (BTC): Temettü vermez, bölünmez. Bu yüzden BTC grafiğindeki 2010 fiyatı (0,08 $) gerçek nominal fiyattır. Kripto yatırımcılarının hisse senedi piyasasına geçerken en çok yanıldığı nokta budur; kriptoda “Back Adjustment” yoktur, borsada vardır.

Sonuç: Yatırımcı İçin Çıkarılacak Dersler

Ereğli Demir Çelik’in 2003 yılında 0,03 TL’den işlem gördüğü iddiası, finansal okuryazarlık eksikliğinden kaynaklanan, teknik verilerin bağlamından koparılarak yorumlandığı bir şehir efsanesidir.

Gerçek Fiyat 1,50 TL Bandıdır: 2003 yılında hisse, bugünün parasıyla 1,00 – 1,50 TL (1-1,5 Milyon ETL) aralığında işlem görmüştür. Asla 3 kuruş olmamıştır.
Grafik Yalan Söylemez, Farklı Bir Dil Konuşur: Gördüğünüz 0,03 TL, “Fiyat” değil, “Düzeltilmiş Maliyet”tir. Grafik size, “Bugünkü hissenin o tarihteki atomik parçası bu kadara mal oldu” demektedir.
Money Illusion’a Dikkat: Enflasyonun ve paradan sıfır atılmasının etkilerini göz ardı ederek yapılan “8000 TL ile 266 bin lot alırdım” hesapları, yatırımcıyı hayali bir pişmanlığa veya geleceğe dair yanlış beklentilere sürükler.
Zenginliğin Kaynağı: EREGL örneğinde zenginlik, fiyatın 0,03’ten 50’ye gitmesi (fiyat artışı) değil, eldeki lot sayısının bedelsizlerle katlanması ve temettülerle nakit akışı sağlanmasıdır.

teknikpiyasa.com.tr okurları, grafiklere bakarken her zaman “Logaritmik” ölçek kullanmalı ve “Temettü Düzeltmesi” (Dividend Adjustment) seçeneğinin açık olup olmadığını kontrol etmelidir. Geçmişi doğru okumayan, geleceği doğru kurgulayamaz.

Tablo 3: Kavramsal Sözlük (Yatırımcılar İçin)

Kavram	Tanım	EREGL Örneğindeki Karşılığı
Nominal Fiyat	O tarihte tahtada yanan, cüzdandan çıkan para.	2003’te ~1.300.000 ETL (1,3 YTL)
Reel Fiyat	Enflasyondan arındırılmış alım gücü değeri.	2003’teki 1,3 YTL’nin bugünkü alım gücü (Belki 40-50 TL)
Düzeltilmiş Fiyat (Adjusted)	Bölünme ve temettülerin geçmişten düşülmesiyle bulunan teorik fiyat.	Grafikteki 0,03 TL
Bedelsiz (Split)	Hisse adedini artırıp fiyatı düşüren işlem.	EREGL’nin “Hisse Basma Makinesi” gibi çalışması.
Money Illusion	Nominal rakamın değişmemesini, reel değerin korunması sanmak.	“2003’te 1 liraydı, şimdi 50 lira” derken aradaki enflasyonu unutmak.